Một buổi đào tạo truyền thông số tại làng cổ Tân Hùng, nơi bà con người Thái bắt đầu học cách tạo địa điểm trên Google Maps, sử dụng mạng xã hội và kể câu chuyện du lịch cộng đồng bằng chính chiếc điện thoại của mình.
Một khoảnh khắc cô gái người Thái bên suối ở Tân Hùng – nơi vẻ đẹp bản địa vẫn còn rất mộc mạc và nguyên sơ.
Một buổi chiều tháng 6 ở Tân Hùng, nắng như đổ lửa.
Chúng tôi đến làng cổ Tân Hùng, xã Thanh Phong, tỉnh Thanh Hóa trong một ngày hè rất đặc trưng của miền Trung. Nắng gắt, không khí oi, những con đường trong bản yên ắng. Xa xa là tiếng suối, tiếng người gọi nhau dưới chân nhà sàn, tiếng trẻ con chạy trên đường.
Tân Hùng không ồn ào. Cái đẹp của nơi này nằm ở sự bình dị: một căn nhà sàn cũ, một dòng suối nhỏ, một bữa cơm bản, một nụ cười hiền và những câu chuyện chưa được kể nhiều ra bên ngoài.
Với du lịch cộng đồng, đó là một nguồn tài nguyên quý. Nhưng để những giá trị ấy được nhiều người biết đến hơn, bà con cần thêm công cụ, thêm cách làm, và thêm sự tự tin để tự kể câu chuyện của mình.
Những nếp nhà sàn, con đường và cảnh sắc bình dị là chất liệu quan trọng để Tân Hùng phát triển du lịch cộng đồng.
Lớp học dưới tầng một nhà sàn
Buổi đào tạo hôm ấy không diễn ra trong hội trường lớn. Không sân khấu, không máy lạnh, không bàn ghế chỉnh tề.
Lớp học được tổ chức ngay dưới tầng một của một căn nhà sàn. Bà con người Thái ngồi lại với nhau, mỗi người một chiếc điện thoại, vừa nghe, vừa hỏi, vừa làm thử.
Không khí rất gần gũi. Không ai hỏi những điều quá xa vời. Bà con hỏi những việc sát với cuộc sống của mình:
“Nhà mình làm homestay thì đưa lên bản đồ thế nào?”
“Quán ăn trong bản có hiện trên Google Maps được không?”
“Khách muốn tìm đường đến thì làm sao để họ thấy đúng địa điểm?”
“Có ảnh, có số điện thoại rồi thì đưa lên kiểu gì?”
Những câu hỏi ấy nghe đơn giản, nhưng lại chạm đúng một vấn đề rất quan trọng của du lịch cộng đồng: nếu khách không tìm thấy mình trên bản đồ, cơ hội có thể lặng lẽ đi qua.
Buổi đào tạo diễn ra ngay dưới tầng một nhà sàn, với những nội dung rất thiết thực cho bà con làm du lịch cộng đồng.
Bắt đầu từ Google Maps
Trong buổi đào tạo, Chuyên gia Bùi Xuân Luân (Giám đốc Educom) hướng dẫn bà con cách tạo và cập nhật địa điểm trên Google Maps: đặt tên địa điểm, điền số điện thoại, thêm giờ mở cửa, đăng ảnh, mô tả dịch vụ và kiểm tra lại thông tin để khách du lịch dễ tìm thấy hơn.
Với các hộ làm homestay, quán ăn, điểm trải nghiệm hay dịch vụ cộng đồng, đây không chỉ là một thao tác kỹ thuật. Đó là bước đầu để họ có mặt trên không gian số.
Một căn nhà sàn đẹp, một bữa cơm bản ngon, một dòng suối trong, một nếp sinh hoạt còn giữ được bản sắc… nếu chỉ nằm trong ký ức của người trong bản thì rất đáng tiếc. Nhưng nếu bà con biết cách đưa những điều ấy lên bản đồ, lên mạng xã hội, lên các kênh thông tin mà du khách đang dùng mỗi ngày, cơ hội sẽ mở ra nhiều hơn.
Ông Bùi Xuân Luân – Giám đốc Educom hướng dẫn bà con cách tạo địa điểm, thêm ảnh và cập nhật thông tin trên Google Maps.
Có những việc rất nhỏ, nhưng nếu làm được, bà con sẽ chủ động hơn.
Tạo được một địa điểm trên bản đồ.
Biết đăng một bức ảnh rõ nét hơn.
Biết viết vài dòng mô tả dễ hiểu hơn.
Biết thêm số điện thoại, giờ mở cửa, vị trí chính xác.
Biết cách trả lời khách đầy đủ hơn.
Những điều ấy không quá khó, nhưng nếu được làm đều đặn, chúng có thể tạo ra thay đổi đáng kể giúp thu hút khách du lịch.
Bà con thực hành ngay trên điện thoại cá nhân để có thể tự cập nhật thông tin sau buổi học.
Du lịch cộng đồng không chỉ là đón khách
Làm du lịch cộng đồng không nên chỉ dừng ở việc có khách đến, ăn một bữa, ngủ một đêm rồi đi.
Điều quan trọng hơn là người dân địa phương có thể tự tham gia vào quá trình làm du lịch: tự giới thiệu về mình, tự kể câu chuyện của bản mình, tự cập nhật thông tin, tự chụp ảnh, quay video, trả lời khách và dần hiểu cách vận hành truyền thông số.
Khi bà con biết dùng công cụ số, họ không chỉ làm theo một dự án. Họ có thêm năng lực để tự chủ hơn trong hành trình phát triển sinh kế.
Đó cũng là điều Educom quan tâm trong các chương trình đào tạo tại địa phương: không mang đến những khái niệm quá lớn lao, mà bắt đầu từ những việc bà con có thể làm ngay.
Educom đồng hành cùng bà con Tân Hùng trong hành trình học cách làm truyền thông số từ những bước đầu tiên.
Truyền thông địa phương cần bắt đầu từ sự thật
Một điểm đến muốn được nhớ đến không chỉ cần ảnh đẹp. Nó cần một câu chuyện có thật.
Tân Hùng có vẻ đẹp mộc mạc. Nếu làm truyền thông quá bóng bẩy, rất dễ mất đi cái hồn vốn có. Nhưng nếu không làm gì, vẻ đẹp ấy lại dễ bị bỏ quên giữa rất nhiều điểm đến khác.
Bài toán nằm ở sự cân bằng: làm cho chỉn chu hơn, dễ tìm hơn, dễ hiểu hơn, nhưng vẫn giữ được sự thật của con người và văn hóa bản địa.
Trong buổi chiều dưới chân nhà sàn ấy, điều chúng tôi nhớ nhất không phải là một nội dung đào tạo nào quá phức tạp. Mà là ánh mắt chăm chú của bà con khi tự tay thao tác trên điện thoại, là những câu hỏi rất đời thường, và là cảm giác một cánh cửa nhỏ đang được mở ra.
Cánh cửa ấy bắt đầu từ Google Maps, từ mạng xã hội, từ chiếc điện thoại trong tay. Nhưng xa hơn, đó là cánh cửa để một cộng đồng tự tin hơn khi kể về chính mình.
Những khoảnh khắc đời thường trong lớp học là điều khiến chương trình đào tạo trở nên gần gũi và có ý nghĩa hơn.
Educom tin rằng mỗi địa phương đều có những giá trị đáng được nhìn thấy. Việc của truyền thông không phải là làm cho mọi thứ trở nên xa lạ, mà là giúp những giá trị thật được hiện diện rõ ràng hơn, đúng người hơn và bền vững hơn.
Tân Hùng còn nhiều điều đáng kể.
Và chúng tôi rất vui khi được cùng bà con bắt đầu từ những việc cụ thể như thế.
Educom đồng hành cùng địa phương trong đào tạo truyền thông số và du lịch cộng đồng
Educom triển khai các chương trình đào tạo, tư vấn và truyền thông dành cho địa phương, cộng đồng, trường học và doanh nghiệp trong các lĩnh vực:
- Đào tạo truyền thông số cho cộng đồng.
- Hướng dẫn sử dụng mạng xã hội trong du lịch cộng đồng.
- Tạo và tối ưu địa điểm trên Google Maps.
- Quay dựng video ngắn bằng điện thoại.
- Xây dựng thương hiệu điểm đến.
- Kể chuyện văn hóa bản địa.
- Phát triển nội dung số cho du lịch và kinh tế địa phương.
